Cyberbezpieczeństwo w finansach – czy Twoje dane są naprawdę bezpieczne?

Czy jesteś w stanie powiedzieć z pełnym przekonaniem, że dane finansowe Twojej firmy są dziś w pełni chronione?

Największym zagrożeniem dla stabilności finansowej firmy może się okazać nie inflacja, konkurencja czy brak płynności, lecz luka w dostępie do arkusza kalkulacyjnego.

Dane finansowe to waluta zaufania i podstawa podejmowania decyzji.

Dlatego zagrożenia cybernetyczne są w finansach ryzykiem strategicznym, nie tylko technologicznym.

Dlaczego finanse są pierwszym celem cyberataków?

Bo każda luka w finansach ma bezpośrednią wartość pieniężną.

Nie chodzi o to, że systemy finansowe są bardziej narażone niż inne.

Wyobraź sobie sytuację:

• plik z prognozą przychodów na czwarty kwartał zostaje przechwycony i zmodyfikowany bez Twojej wiedzy,
• dostęp do systemu ERP blokuje ransomware tuż przed zamknięciem miesiąca,
• ktoś z zespołu klika w „niewinny” załącznik i nagle pojawia się nieautoryzowany przelew do Azji.

To nie są scenariusze z raportów firm technologicznych, tylko codzienność w polskich firmach.

Phishing, kradzież danych bankowych, ransomware i manipulacje systemowe dotykają też sektorów, które uważają się za „nieatrakcyjne” dla cyberprzestępców, np.:

• usług finansowych,
• outsourcingu księgowego,
• produkcji.

Zespół CSIRT KNF zidentyfikował w 2024 r. 51 241 domen phishingowych, o 70,9% więcej niż rok wcześniej [1].

Aż 45 985 z nich wiązało się z fałszywymi ofertami inwestycyjnymi [1].

W 2025 r. CSIRT KNF zgłosił do blokady 41 751 niebezpiecznych domen, w tym 40 225 związanych z fałszywymi inwestycjami [2].

CERT Polska zarejestrował w 2024 r. ponad 103 000 incydentów bezpieczeństwa, a w 2025 r. już 260 783 [3].

W 2024 r. jego analitycy obsługiwali średnio ok. 300 zdarzeń dziennie.

Zagrożenia nie są rzadkie ani przypadkowe. Są systematyczne.

Kto odpowiada za bezpieczeństwo finansowe w Twojej firmie?

W wielu firmach odpowiedzialność jest rozproszona między CFO, IT managera i zewnętrzną firmę wdrażającą ERP, a to znaczy jedno: nikt nie odpowiada naprawdę.

W wielu przypadkach polityki bezpieczeństwa finansowego po prostu nie istnieją:

• hasła do systemów finansowych są przechowywane w Excelu,
• uprawnienia do przelewów mają byli pracownicy,
• polityka backupu ogranicza się do nadziei, że „ktoś robi kopię”.

Podobny obraz pokazuje badanie PMR dla Exea Data Center.

Wśród firm zatrudniających od 10 do 249 osób MFA stosuje 47%, regularne kopie zapasowe robi 46%, a 30% nie testuje odtwarzania kopii [4].

W firmach objętych znowelizowaną ustawą o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa odpowiedzialność ma też wymiar osobisty: kierownikowi podmiotu grozi kara do 300% wynagrodzenia [5]. Stan prawny na 24.09.2026. Czy te przepisy obejmują Twoją firmę, sprawdzisz w artykule NIS2 dla MŚP: czy Twoja firma podlega.

Bezpieczne finanse to nie tylko IT. To zarządzanie.

Jak skuteczne firmy chronią dane i płatności w dziale finansów?

Z perspektywy zewnętrznego CFO, który łączy kompetencje finansowe i bezpieczeństwa, widzimy, że najskuteczniejsze firmy robią pięć rzeczy:

• integrują politykę bezpieczeństwa z procesami finansowymi: dostęp do danych, budżetowania, prognoz i raportów zarządczych ograniczają zgodnie z zasadą minimalnych uprawnień,
• szyfrują wrażliwe dane i nie przesyłają e-mailem raportów, bilansów, projekcji ani danych płacowych,
• weryfikują uprawnienia cyklicznie, a nie tylko przy wdrożeniu nowego pracownika,
• szkolą zespół finansowy z cyberzagrożeń i nie traktują tego jako zadania działu IT,
• budują kulturę odpowiedzialności za dane, bo różnicę robią zachowania ludzi, a nie narzędzia.

Szkolenie ma tu konkretny cel.

ENISA w raporcie Threat Landscape 2025 podaje, że phishing odpowiada za ok. 60% początkowych wektorów ataku [6].

Czego uczy przelew na 700 tys. zł, którego nie udało się odzyskać?

Tego, że jeden niezamknięty dostęp do bankowości wystarczy do bezpowrotnej straty.

Przykład z rynku: w firmie usługowej średniej wielkości, z obrotem 40 mln zł, po odejściu głównego księgowego nikt nie zweryfikował dostępu do platformy bankowej.

Umożliwiło to nieautoryzowany przelew na ponad 700 tys. zł, a środki nie zostały odzyskane.

Audyt wykazał dwa zaniedbania:

• firma nie miała formalnej polityki zarządzania dostępem, a uprawnienia nadawano „na szybko”,
• pracownicy nie przeszli żadnego szkolenia z phishingu.

Każdy plik finansowy to potencjalna luka. Każdy dostęp to potencjalne ryzyko. Każde zaniedbanie to koszt.

Co możesz zrobić już dziś, żeby chronić finanse firmy?

Nie trzeba być firmą z sektora finansowego, żeby wdrożyć podstawowe mechanizmy bezpieczeństwa.

Wystarczy pięć kroków:

1. Przeprowadź audyt dostępów i uprawnień do danych finansowych i bankowych.
2. Zainicjuj politykę bezpieczeństwa danych finansowych: krótką procedurę, ale obowiązującą.
3. Zleć szkolenie zespołu finansowego z identyfikacji zagrożeń cybernetycznych.
4. Zabezpiecz współpracę z zewnętrznymi partnerami, np. księgowością, kadrami i dostawcą ERP, odpowiednimi umowami i kontrolą dostępu.
5. Rozważ zewnętrznego CFO lub eksperta ds. bezpieczeństwa finansowego, który połączy perspektywę finansową i ryzyk IT.

Jak wyciek u dostawcy oprogramowania przekłada się na obowiązki firmy, która mu powierzyła dane, pokazuje wyciek danych MyDr.

Najczęstsze błędy w cyberbezpieczeństwie poza działem finansów opisujemy w artykule cyberbezpieczeństwo w MŚP: 7 błędów.

Bezpieczeństwo danych to nie tylko ochrona przed stratą. To fundament zaufania, ciągłości działania i zdolności do podejmowania decyzji.

Jak Cedepe Consulting łączy finanse i bezpieczeństwo, opisuje strona cyberbezpieczeństwo dla firm, a bezpłatną konsultację można umówić przez stronę kontaktową.

Najczęstsze pytania

Kto powinien mieć dostęp do systemu bankowego firmy?

Tylko osoby, które naprawdę go potrzebują do pracy, zgodnie z zasadą minimalnych uprawnień. Uprawnienia trzeba weryfikować cyklicznie, a nie tylko przy wdrożeniu nowego pracownika, i zamykać po każdym odejściu z zespołu finansowego. Opisany przykład pokazuje koszt zaniedbania: niezweryfikowany dostęp po odejściu głównego księgowego umożliwił przelew na ponad 700 tys. zł.

Czy biuro rachunkowe odpowiada za bezpieczeństwo danych mojej firmy?

Nie w całości. Firma pozostaje administratorem danych także wtedy, gdy powierza je biuru rachunkowemu czy dostawcy ERP. Przy incydencie MyDr UODO przypomniał, że to administratorzy zgłaszają naruszenie w ciągu 72 godzin i powiadamiają osoby, których dane dotyczą [7]. Dlatego współpracę z partnerami trzeba zabezpieczyć umowami i kontrolą dostępu. Stan prawny na 24.09.2026.

Jak chronić dział finansów przed phishingiem?

Przede wszystkim szkoleniem zespołu finansowego, bo phishing odpowiada za ok. 60% początkowych wektorów ataku [6]. Pracownicy muszą rozpoznawać fałszywe linki i załączniki, a firma powinna mieć krótką, obowiązującą politykę bezpieczeństwa danych finansowych. Skala jest duża: w 2024 r. CSIRT KNF zidentyfikował 51 241 domen phishingowych [1].

Czy firma spoza sektora finansowego też musi chronić dane finansowe?

Tak. Nie trzeba być firmą z sektora finansowego, żeby wdrożyć podstawowe mechanizmy bezpieczeństwa, a ataki dotykają też sektorów, które uważają się za „nieatrakcyjne”, np. outsourcingu księgowego i produkcji. Każda luka w finansach ma bezpośrednią wartość pieniężną. Na początek wystarczy audyt dostępów i uprawnień do danych finansowych i bankowych.

Źródła

1. KNF — Raport Roczny CSIRT KNF 2024 (PDF)
2. KNF — Raport Roczny Cyberbezpieczeństwa CSIRT KNF 2025 (knf.gov.pl)
3. CERT Polska / NASK — Raport roczny 2025 z działalności CERT Polska: Krajobraz bezpieczeństwa polskiego internetu (2026, PDF)
4. ITwiz / PMR dla Exea Data Center — Cyberbezpieczeństwo w sektorze MŚP w Polsce: między deklaracją a odpornością (2.04.2026)
5. Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 252)
6. ENISA Threat Landscape 2025 (1.10.2025)
7. UODO — Wyciek danych – co dalej? (12.08.2026)